Ak Miller. Najlepszy hot rodowiec świata i jego dziewięć koron góry (1966)

Wzdłuż wewnętrznej krawędzi drogi rozstawił się szpaler widzów i fotografów — kilku klęczy z aparatami tuż przy szutrze — a w dole, za grzbietem, rozpływa się w błękitnej mgle panorama dolin. Zdjęcie wykonała Rita Randolph. Za kierownicą siedzi jeden z najbarwniejszych ludzi w dziejach amerykańskiego sportu motorowego.

Ak Miller — właściwie Akton Moeller — urodził się w 1919 roku w Danii, a jako dziecko trafił z rodziną do kalifornijskiego Whittier. Wyrósł na człowieka-instytucję kultury hot rodów: był współzałożycielem i pierwszym wiceprezesem NHRA, organizacji, która ucywilizowała amerykańskie wyścigi na ćwierć mili. Ścigał się jednak wszędzie, gdzie się dało — na wysychających jeziorach Kalifornii, na słonej pustyni Bonneville, w meksykańskiej Carrera Panamericana, we włoskim Mille Miglia, w Baja i na Pikes Peak.

Na koloradzkiej górze czuł się wyjątkowo dobrze. Z Rayem Brockiem z magazynu „Hot Rod" jako mechanikiem Ak Miller wygrał swoją klasę na Pikes Peak aż dziewięć razy — fotografia z 1966 roku, z czasem 13 minut i 53,6 sekundy, dokumentuje jedno z tych zwycięstw. Numer 427 na burcie nawiązywał do potężnego, wielkolitrowego silnika Forda; Miller przez całą karierę udowadniał, że dobrze poskładane amerykańskie V8 potrafi radzić sobie z wysokością i brakiem tlenu równie dobrze, jak z równymi prostymi.

Jego najsłynniejszym dziełem był zresztą samochód o dumnej nazwie El Caballo de Hierro — „Żelazny Koń" — zlepek nadwozia Forda Model T z 1927 roku, podwozia Forda z 1950 i silnika Oldsmobile'a, którym w latach 50. rzucał wyzwanie znacznie droższym wozom sportowym w meksykańskim maratonie Carrera Panamericana. To była kwintesencja jego stylu: pomysłowość i tania inżynieria garażowa pokonujące fabryczny przepych.

Dlatego ta fotografia to nie „stary samochód sportowy w kurzu", lecz portret mistrza w jego żywiole. Ak Miller zmarł w 2004 roku, a magazyn „Hot Rod" pożegnał go tytułem, który mówi wszystko: „najlepszy hot rodowiec świata". Dziewięć zwycięstw klasowych na Pikes Peak było tylko jednym z rozdziałów życia spędzonego na udowadnianiu, że o wyniku decyduje nie grubość portfela, lecz głowa, ręce i odwaga.